Điểm Chính
- Nợ ngoài bảng cân đối: Các khoản nợ tiềm ẩn của Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle đã tăng gần gấp tám lần trong bốn năm, chạm mốc 1.650 tỷ USD.
- Mất cân đối giữa dòng tiền và đầu tư: Từ năm 2025 đến 2027, chi tiêu vốn (capex) của năm hyperscaler sẽ tăng thêm 534 tỷ USD, trong khi dòng tiền hoạt động chỉ tăng 340 tỷ USD.
- Phản ứng thị trường: Cổ phiếu Oracle đã giảm 36% từ đầu năm, trong khi chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Oracle và Nvidia đang nới rộng.
Nợ tiềm ẩn vượt qua nợ chính thức trên sổ sách
Một phân tích của Nikkei công bố vào tháng 7 năm 2026 cho thấy các khoản nợ ngoài bảng cân đối của năm tập đoàn công nghệ Mỹ lớn nhất đã đạt 1.650 tỷ USD, vượt qua khoản nợ được ghi nhận chính thức trên sổ sách của chính các công ty này. Mức tăng gần gấp tám lần trong bốn năm bắt nguồn từ các hợp đồng nhiều năm cho trung tâm dữ liệu, GPU và máy chủ mà các quy định kế toán cho phép giữ ngoài sổ sách cho đến khi hạ tầng đi vào vận hành.
Meta dẫn đầu danh sách với khoảng 420 tỷ USD nợ ngoài bảng cân đối. Oracle chứng kiến các cam kết này tăng hơn ba mươi lần, được thúc đẩy bởi dự án Stargate phát triển cùng OpenAI. Các con số này, dù được công bố chính thức, vẫn nằm trong các ghi chú cuối trang của hồ sơ nộp lên SEC - phần mà phần lớn nhà đầu tư không đọc đến.
Dòng tiền không theo kịp tốc độ chi tiêu vốn
Một phân tích của Reuters lượng hóa sự mất cân đối này: từ năm 2025 đến 2027, chi tiêu vốn của năm hyperscaler dự kiến tăng khoảng 534 tỷ USD, trong khi dòng tiền hoạt động chỉ tăng 340 tỷ USD. Với mỗi đô la thu về thêm, các công ty này chi ra 1,57 đô la đầu tư.
Amazon đã ghi nhận mức sụt giảm rõ rệt nhất: dòng tiền tự do giảm xuống còn 1,2 tỷ USD trong quý một năm 2026, so với khoảng 26 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Oracle là công ty chịu rủi ro cao nhất: chi tiêu vốn đã chạm mức 174% so với dòng tiền hoạt động trong năm tài chính 2026, so với 47% cách đây bốn năm, đẩy dòng tiền tự do vào vùng âm. Microsoft, trong quý hai tài chính, ghi nhận chi tiêu vốn 37,5 tỷ USD so với 35,8 tỷ USD dòng tiền hoạt động.
Góc nhìn của các nhà phân tích
Barry Glavin, Giám đốc Đầu tư của Amundi, ví von hiện tượng này với cơn sốt vàng thế kỷ 19: các nhà cung cấp hạ tầng tích lũy giá trị trong khi những bên tài trợ cho cuộc đua này đang đặt bảng cân đối kế toán của mình vào rủi ro ngày càng lớn. Morgan Stanley dự báo mức đầu tư 821 tỷ USD trong năm 2026 và 1.267 tỷ USD trong năm 2027, những con số làm dấy lên tranh luận về tính bền vững của mô hình này.
Thị trường phân hóa giữa lạc quan cổ phiếu và thận trọng trái phiếu
Phố Wall phần lớn vẫn giữ vị thế mua vào đối với cổ phiếu các hyperscaler, đặt cược vào khả năng thu lợi từ AI trong tương lai. Ở mảng tín dụng, các tín hiệu lại trái chiều: chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Oracle và Nvidia đang nới rộng, trong khi trái phiếu kỳ hạn một trăm năm của Alphabet đã giảm khoảng 7% so với giá phát hành. JPMorgan ước tính nhu cầu tài trợ vào khoảng 1.400 tỷ USD cho ngành này trong những năm tới, trong khi Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo nguy cơ bong bóng có thể so sánh với thời kỳ dot-com.
Bài toán trong 18-36 tháng tới
Mô hình kinh doanh vốn được gọi là "nhẹ tài sản" truyền thống của các tập đoàn công nghệ lớn đang chuyển sang trạng thái "nặng tài sản", với lượng vốn khổng lồ bị khóa chặt trong hạ tầng vật lý ở quy mô chưa từng có. Phép thử quyết định sẽ đến khi các trung tâm dữ liệu quy mô gigawatt đi vào vận hành: chỉ khi đó mới có thể xác định liệu nhu cầu thực tế đối với AI có đủ sức biện minh cho khối lượng nợ, cả công khai lẫn tiềm ẩn, mà năm tập đoàn này đã tích lũy.
